Más de cinco siglos en 57 momentos: los primeros pueblos, las plantaciones y la resistencia, Keti Koti, Srefidensi, los años duros y el nuevo amanecer.Meer dan vijf eeuwen in 57 momenten: de eerste volken, de plantages en het verzet, Keti Koti, Srefidensi, de zware jaren en de nieuwe dageraad.
Desplázate para empezarScroll om te beginnen ↓
57 momentos · salta por época57 momenten · spring per tijdperk
<1650
Los primeros pueblosDe eerste bewoners
antes de 1650
Miles de años antes de cualquier colonia, esta tierra ya tenía nombres, caminos e historias.Duizenden jaren voor welke kolonie dan ook had dit land al namen, paden en verhalen.
Hace más de 10.000 años
Los primeros surinamesesDe eerste Surinamers
Los pueblos indígenas viven en esta tierra durante miles de años antes de que aparezca ningún barco. Los montículos de conchas de Hertenrits, en Nickerie, y los petroglifos de Werehpai, cerca de Kwamalasamutu, son sus firmas más antiguas.Inheemse volken wonen al duizenden jaren op dit land voordat er ooit een schip verschijnt. De schelpruggen van Hertenrits in Nickerie en de rotstekeningen van Werehpai bij Kwamalasamutu zijn hun oudste handtekeningen.
Los lokono, de lengua arahuaca, cultivan la costa; los kaliña (caribes) dominan las desembocaduras; los trío y los wayana viven en lo profundo del sur. El nombre del país probablemente viene del pueblo surinen.Arowaksprekende Lokono bewerken de kust, Kalina beheersen de riviermondingen, Trio en Wayana wonen diep in het zuiden. De naam van het land komt waarschijnlijk van het volk der Surinen.
1499
Velas en el horizonteZeilen aan de horizon
Expediciones españolas avistan la costa de las Guayanas. Durante más de un siglo los europeos intentan sin éxito asentarse en la 'Costa Salvaje': los pueblos que ya viven allí tienen otros planes.Spaanse expedities krijgen de kust van Guyana in zicht. Ruim een eeuw lang proberen Europeanen zich te vestigen op de 'Wilde Kust', en falen: de volken die er al wonen, hebben andere plannen.
1650
Conquista y coloniaVerovering en kolonie
1650-1683
Las banderas cambian en una sola vida: inglesa, zelandesa, neerlandesa. El fuerte junto al río lo ve todo.Vlaggen wisselen binnen een mensenleven: Engels, Zeeuws, Nederlands. Het fort aan de rivier ziet alles.
1651
La colonia de WilloughbyDe kolonie van Willoughby
Plantadores ingleses de Barbados se asientan en el río Surinam bajo lord Willoughby. Surgen plantaciones de azúcar trabajadas por africanos esclavizados, con un fuerte donde hoy está Paramaribo.Engelse planters van Barbados vestigen zich onder Lord Willoughby aan de Surinamerivier. Er verrijzen suikerplantages, bewerkt door tot slaaf gemaakte Afrikanen, met een fort waar nu Paramaribo ligt.
1667 · 25 de febrero
Crijnssen toma el fuerteCrijnssen neemt het fort
Una escuadra zelandesa al mando de Abraham Crijnssen remonta el río y toma el Fuerte Willoughby tras un breve bombardeo; el 6 de marzo se rinde toda la colonia. El fuerte recibe su nombre definitivo: Zeelandia.Een Zeeuws eskader onder Abraham Crijnssen vaart de rivier op en neemt Fort Willoughby na een kort bombardement; op 6 maart geeft de hele kolonie zich over. Het fort krijgt zijn blijvende naam: Zeelandia.
1667 · 31 de julio
Canjeado por Nueva YorkGeruild voor New York
En el Tratado de Breda los neerlandeses se quedan con Surinam y los ingleses con Nueva Ámsterdam, la actual Nueva York. Se sella uno de los canjes más famosos de la historia.Bij de Vrede van Breda houden de Nederlanders Suriname en houden de Engelsen Nieuw-Amsterdam, het huidige New York. Een van de beroemdste ruilen uit de geschiedenis is een feit.
1683
La Sociedad de SurinamDe Sociëteit van Suriname
Ámsterdam, la Compañía de las Indias Occidentales y la familia Van Aerssen compran la colonia y la gestionan como un negocio. Bajo el gobernador Van Sommelsdijck la economía de plantación crece deprisa.Amsterdam, de West-Indische Compagnie en de familie Van Aerssen kopen de kolonie en runnen haar als een bedrijf. Onder gouverneur Van Sommelsdijck groeit de plantage-economie snel.
1685
JodensavanneJodensavanne
Plantadores judíos sefardíes construyen la sinagoga Beracha Ve Shalom en una sabana sobre el río Surinam: una de las comunidades judías más antiguas de América, con vida de aldea propia durante dos siglos.Sefardisch-Joodse planters bouwen de synagoge Beracha Ve Shalom op een savanne boven de Surinamerivier: een van de oudste Joodse gemeenschappen van de Amerika's, twee eeuwen lang met een eigen dorpsleven.
1683
Esclavitud y resistenciaSlavernij en verzet
1683-1863
La colonia se enriquece con trabajo robado, y la selva se hace fuerte con quienes lo rechazan.De kolonie wordt rijk van gestolen arbeid, en het bos wordt sterk van wie weigert.
Siglo XVIII
La máquina de las plantacionesDe plantagemachine
Cientos de plantaciones bordean los ríos: azúcar, café, cacao, algodón. En dos siglos, más de 200.000 africanos son llevados a Surinam como esclavos. El régimen está entre los más duros de América; la resistencia nunca cesa.Honderden plantages liggen langs de rivieren: suiker, koffie, cacao, katoen. In twee eeuwen worden ruim 200.000 Afrikanen naar Suriname verscheept, de slavernij in. Het regime is een van de hardste van de Amerika's; het verzet stopt nooit.
1712
La incursión de CassardDe inval van Cassard
El almirante francés Jacques Cassard asalta la colonia y exige un rescate millonario. Los plantadores entierran su plata y esconden a los esclavizados en la selva para eludir el recuento.De Franse admiraal Jacques Cassard valt de kolonie binnen en perst een fortuin aan losgeld af. Planters begraven hun zilver en verstoppen tot slaaf gemaakten in het bos om de telling te ontlopen.
1730-1760
Las guerras cimarronasDe Marronoorlogen
Africanos fugados construyen sociedades libres en lo profundo de la selva: los ndyuka, saamaka, matawai y otros. Desde allí atacan las plantaciones. Las costosas expediciones militares a la selva fracasan una y otra vez.Gevluchte Afrikanen bouwen vrije samenlevingen diep in het regenwoud: de Ndyuka, Saamaka, Matawai en anderen. Van daaruit treffen ze de plantages. Dure militaire expedities het bos in mislukken, keer op keer.
1760 · 10 de octubre
La paz con los ndyukaVrede met de Ndyuka
En Bongodoti la colonia firma un tratado con los ndyuka: libertad y autonomía territorial, un siglo antes de la abolición. El 10 de octubre se celebra hoy como el Día de los Cimarrones.Bij Bongodoti tekent de kolonie een verdrag met de Ndyuka: vrijheid en territoriale autonomie, een eeuw vóór de afschaffing van de slavernij. 10 oktober wordt nu gevierd als de Dag der Marrons.
1762 · 19 de septiembre
La paz con los saamakaVrede met de Saamaka
Con los ndyuka como mediadores, los saamaka firman su propia paz. Las naciones cimarronas libres del interior son un hecho con el que la colonia debe convivir.Met de Ndyuka als bemiddelaars tekenen ook de Saamaka hun eigen vrede. De vrije Marronvolken van het binnenland zijn een feit waarmee de kolonie moet leven.
1772-1777
La guerra de BoniDe oorlog van Boni
Boni, Baron y Joli-Coeur encabezan una nueva guerra cimarrona desde bastiones como Fort Boekoe. La colonia construye un camino fortificado (el Cordonpad) alrededor de las plantaciones; la gente de Boni se retira al otro lado del Marowijne.Boni, Baron en Joli-Coeur voeren een nieuwe Marronoorlog vanuit bolwerken als Fort Boekoe. De kolonie legt een verdedigingslinie (het Cordonpad) rond de plantages; Boni's mensen trekken zich terug over de Marowijne.
1773
Se acaba el dineroHet geld droogt op
Una crisis de crédito en Ámsterdam arruina a muchos plantadores. Las haciendas pasan a manos de propietarios ausentes y administradores; se acaba la edad dorada de beneficios de la colonia.Een Amsterdamse kredietcrisis ruïneert veel planters. Plantages komen in handen van afwezige eigenaren en administrateurs; de gouden winstjaren van de kolonie zijn voorbij.
1799-1816
El paréntesis británicoBrits tussenbestuur
Durante las guerras napoleónicas, Gran Bretaña gobierna Surinam. En 1816 se devuelve al nuevo Reino de los Países Bajos.Tijdens de napoleontische oorlogen bestuurt Groot-Brittannië Suriname. In 1816 wordt het teruggegeven aan het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden.
1853
Llegan los primeros chinosDe eerste Chinezen arriveren
Desembarcan los primeros trabajadores contratados chinos, al principio desde Java. Muchos abren después tiendas y negocios: el inicio de la vida chino-surinamesa que marca el comercio hasta hoy.De eerste Chinese contractarbeiders komen aan, aanvankelijk vanuit Java. Velen openen later winkels en bedrijven: het begin van het Chinees-Surinaamse leven dat de handel tot vandaag tekent.
1863 · 1 de julio
Keti KotiKeti Koti
Se abole la esclavitud: unas 34.000 personas son declaradas libres, aunque la mayoría debe seguir trabajando en las plantaciones bajo 'supervisión estatal' diez años más. El 1 de julio, Keti Koti ('las cadenas están rotas'), se convierte en el día de la libertad del país.De slavernij wordt afgeschaft: zo'n 34.000 mensen worden vrij verklaard, al moeten de meesten nog tien jaar onder 'staatstoezicht' op de plantages werken. 1 juli, Keti Koti ('de ketenen zijn gebroken'), wordt de dag van de vrijheid.
1863
Trabajadores contratados, un pueblo nuevoContractarbeiders, nieuw volk
1863-1954
Barcos de Calcuta, Java y China transforman la población; toma forma un pueblo nuevo.Schepen uit Calcutta, Java en China hervormen de bevolking; een nieuw volk krijgt vorm.
1873 · 5 de junio
Llega el Lalla RookhDe Lalla Rookh komt aan
El velero Lalla Rookh trae desde la India británica a los primeros trabajadores contratados indostanos, casi 400 personas. Les siguen 64 barcos y 34.000 inmigrantes. El 5 de junio sigue conmemorándose como el Día de la Llegada de los Indios.Het zeilschip Lalla Rookh brengt de eerste Hindostaanse contractarbeiders uit Brits-Indië, bijna 400 mensen. Er volgen 64 schepen en 34.000 immigranten. 5 juni wordt nog altijd herdacht als Hindostaanse Immigratiedag.
1890 · 9 de agosto
De Java a MariënburgVan Java naar Mariënburg
Llegan los primeros 94 trabajadores contratados javaneses para trabajar en el ingenio azucarero de Mariënburg. Les siguen casi 33.000 javaneses; el 9 de agosto es su día de recuerdo.De eerste 94 Javaanse contractarbeiders komen aan om op suikerfabriek Mariënburg te werken. Bijna 33.000 Javanen volgen; 9 augustus is hun herdenkingsdag.
1885
La fiebre del oroGoudkoorts
Miles de personas remontan los ríos para buscar oro y sangrar balata. Nace la economía del interior, junto con las legendarias historias de los porknokkers.Duizenden trekken de rivieren op om goud te delven en balata te tappen. De binnenlandeconomie wordt geboren, samen met legendarische porknokkerverhalen.
1902
Sangre en MariënburgBloed bij Mariënburg
Trabajadores javaneses e indostanos hacen huelga contra salarios de hambre en el ingenio de Mariënburg. Los soldados abren fuego; muchos trabajadores mueren y son enterrados en una fosa sin nombre. La huelga se convierte en símbolo de la injusticia de la época de los contratos.Javaanse en Hindostaanse arbeiders staken tegen hongerlonen bij suikerfabriek Mariënburg. Militairen openen het vuur; veel arbeiders worden gedood en anoniem begraven. De staking wordt hét symbool van het onrecht van de contracttijd.
1903-1912
El ferrocarril del LawaDe Lawaspoorweg
Se construye un ferrocarril hacia los yacimientos de oro, 173 km selva adentro, pero el oro decepciona y la línea nunca llega al Lawa. Sus restos siguen marcando Para hoy.Er wordt een spoorweg richting de goudvelden aangelegd, 173 km het bos in, maar het goud valt tegen en de lijn haalt de Lawa nooit. De restanten tekenen Para tot vandaag.
1916
La bauxita lo cambia todoBauxiet verandert alles
Alcoa empieza a extraer bauxita en Moengo. Durante casi un siglo, el mineral de aluminio es el motor económico de Surinam: crea pueblos de empresa, riqueza y dependencia a la vez.Alcoa begint bauxiet te winnen bij Moengo. Bijna een eeuw lang is aluminiumerts de economische motor van Suriname: het bouwt bedrijfssteden, welvaart en afhankelijkheid tegelijk.
1934
Habla Anton de KomAnton de Kom spreekt
Anton de Kom publica 'Wij slaven van Suriname', la primera historia del país contada desde el lado surinamés. Desterrado por las autoridades coloniales, muere en un campo alemán en 1945 como héroe de la resistencia. Hoy su universidad lleva su nombre.Anton de Kom publiceert 'Wij slaven van Suriname', de eerste geschiedenis van het land verteld vanuit Surinaams perspectief. Door het koloniale bestuur verbannen sterft hij in 1945 als verzetsheld in een Duits kamp. De universiteit draagt nu zijn naam.
1941
La guerra del aluminioDe aluminiumoorlog
Llegan tropas estadounidenses para proteger las minas de bauxita: el mineral surinamés alimenta buena parte de la producción aeronáutica aliada. Los años de guerra traen empleo, aeródromos (Zanderij) y nueva confianza.Amerikaanse troepen arriveren om de bauxietmijnen te bewaken: Surinaams erts voedt een groot deel van de geallieerde vliegtuigproductie. De oorlogsjaren brengen banen, vliegvelden (Zanderij) en nieuw zelfvertrouwen.
1948
Todos votanIedereen stemt
Llega el sufragio universal; se forman los primeros partidos de masas y los pueblos de Surinam entran en la política con voz propia. Se abre el camino al autogobierno.Het algemeen kiesrecht wordt ingevoerd; de eerste massapartijen ontstaan en de Surinaamse bevolkingsgroepen betreden de politiek. De weg naar zelfbestuur ligt open.
1954 · 15 de diciembre
El EstatutoHet Statuut
Surinam se convierte en un país autónomo dentro del Reino de los Países Bajos: gobierno y parlamento propios, corona y pasaporte compartidos.Suriname wordt een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden: een eigen regering en parlement, gedeelde kroon en paspoort.
1954
De la autonomía a la SrefidensiAutonomie naar Srefidensi
1954-1975
Surinam aprende a gobernarse, represa su río y aspira a su propia bandera.Suriname leert zichzelf besturen, bedwingt zijn rivier en reikt naar een eigen vlag.
1958-1965
El lago que desplazó a un puebloHet meer dat een volk verplaatste
Se construye la presa de Afobaka para abastecer una fundición de aluminio. La subida del embalse de Brokopondo engulle decenas de aldeas saamaka y ndyuka; miles de personas son trasladadas a aldeas de transmigración como Brownsweg. La electricidad barata llega a un alto precio.De Afobakadam wordt gebouwd voor stroom voor een aluminiumsmelter. Het stijgende Brokopondostuwmeer verzwelgt tientallen Saamaka- en Ndyuka-dorpen; duizenden mensen verhuizen naar transmigratiedorpen als Brownsweg. Goedkope stroom komt tegen een hoge prijs.
1963 · 1 de julio
KwakoeKwakoe
Un siglo después de Keti Koti, Paramaribo inaugura la estatua de Kwakoe: un hombre liberado que rompe sus cadenas. Se convierte en el emblema de la emancipación.Een eeuw na Keti Koti onthult Paramaribo het standbeeld Kwakoe: een bevrijde man die zijn ketenen breekt. Het wordt hét symbool van de emancipatie.
1965
Llega la televisiónTelevisie komt aan
STVS empieza a emitir y los salones de todo el país sintonizan el mismo noticiero. La conversación nacional tiene pantalla.De STVS begint met uitzenden en huiskamers door het hele land kijken naar hetzelfde journaal. Het nationale gesprek krijgt een scherm.
1973
El invierno de las huelgasStakingswinter
Huelgas masivas paralizan el país; el sindicalista Abaisa muere de un disparo. La agitación acelera la política de la independencia.Massale stakingen leggen het land plat; vakbondsman Abaisa wordt doodgeschoten. De onrust versnelt de politiek van de onafhankelijkheid.
1975 · 25 de noviembre
SrefidensiSrefidensi
Se iza la bandera de la estrella amarilla: Surinam es independiente. Johan Ferrier es el primer presidente y Henck Arron, primer ministro. En los años en torno a la independencia, decenas de miles de surinameses emigran a los Países Bajos, germen de la diáspora actual.De vlag met de gele ster gaat omhoog: Suriname is onafhankelijk. Johan Ferrier wordt de eerste president, Henck Arron premier. In de jaren rond de onafhankelijkheid vertrekken tienduizenden Surinamers naar Nederland: de kiem van de huidige diaspora.
1980
Los años militaresDe militaire jaren
1980-1992
El capítulo más duro: armas en el palacio, luto en diciembre, guerra en la selva.Het zwaarste hoofdstuk: geweren in het paleis, rouw in december, oorlog in het bos.
1980 · 25 de febrero
El golpe de los sargentosDe sergeantencoup
Dieciséis sargentos encabezados por Dési Bouterse derrocan al Gobierno. La 'Revolución' promete renovación, pero trae régimen militar, toques de queda y censura.Zestien sergeanten onder leiding van Dési Bouterse plegen een staatsgreep. De 'revolutie' belooft vernieuwing maar brengt militair bewind, avondklokken en censuur.
1982 · 8 de diciembre
Los asesinatos de diciembreDe Decembermoorden
Quince destacados críticos del régimen, periodistas, abogados, sindicalistas y militares, son fusilados en el Fuerte Zeelandia. Los Países Bajos suspenden la ayuda. El 8 de diciembre sigue siendo un día nacional de luto, y el caso marcaría la política surinamesa durante cuatro décadas.Vijftien prominente critici van het regime, journalisten, advocaten, vakbondsleiders, militairen, worden gefusilleerd in Fort Zeelandia. Nederland schort de hulp op. 8 december blijft een dag van rouw, en de zaak zou de politiek veertig jaar achtervolgen.
1986
La Guerra del InteriorDe Binnenlandse Oorlog
El Jungle Commando de Ronnie Brunswijk se alza en armas contra el ejército. Aldeas del este quedan destruidas y miles de cimarrones huyen a la Guayana Francesa. La infraestructura del interior retrocede una generación.Het Jungle Commando van Ronnie Brunswijk komt in verzet tegen het leger. Dorpen in het oosten worden verwoest en duizenden Marrons vluchten naar Frans-Guyana. De infrastructuur van het binnenland raakt een generatie achterop.
1986 · 29 de noviembre
MoiwanaMoiwana
Soldados atacan la aldea ndyuka de Moiwana y matan al menos a 39 personas, en su mayoría mujeres y niños. Los supervivientes huyen al otro lado del río. En 2005 la Corte Interamericana de Derechos Humanos declara responsable al Estado.Militairen vallen het Ndyuka-dorp Moiwana aan en doden minstens 39 mensen, vooral vrouwen en kinderen. Overlevenden vluchten de rivier over. In 2005 stelt het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens de staat aansprakelijk.
1987
De vuelta a las urnasTerug naar de stembus
Se aprueba una nueva constitución y las elecciones devuelven un gobierno civil, aunque el ejército conserva el poder real entre bastidores.Een nieuwe grondwet wordt aangenomen en verkiezingen brengen een burgerregering terug, al blijft het leger achter de schermen machtig.
1988 · septiembre
Nesty gana el oroNesty pakt goud
Anthony Nesty le gana a Matt Biondi por una centésima en Seúl: oro olímpico en los 100 m mariposa. En una década dolorosa, un momento perfecto que todo el país sigue celebrando.Anthony Nesty tikt Matt Biondi in Seoel met één honderdste voor: olympisch goud op de 100 meter vlinderslag. In een gehavend decennium één perfect moment dat het hele land nog altijd viert.
1989 · 7 de junio
La tragedia de SLMDe SLM-ramp
El vuelo PY764 de Surinam Airways se estrella al aproximarse a Zanderij; mueren 176 personas, entre ellas el 'Kleurrijk Elftal' de futbolistas neerlandeses-surinameses. El día más negro de la aviación del país.SLM-vlucht PY764 verongelukt in de nadering van Zanderij; 176 mensen komen om, onder wie het Kleurrijk Elftal van Nederlands-Surinaamse voetballers. De zwartste dag uit de Surinaamse luchtvaart.
1990 · 24 de diciembre
El golpe telefónicoDe telefooncoup
Los militares destituyen al Gobierno por teléfono. En menos de un año hay nuevas elecciones, pero el episodio muestra dónde sigue estando el poder.Het leger stuurt de regering naar huis, per telefoon. Binnen een jaar volgen nieuwe verkiezingen, maar het voorval toont waar de macht nog zit.
1992 · 8 de agosto
La paz de LelydorpVrede van Lelydorp
El Gobierno y los grupos armados del interior firman la paz. Termina la Guerra del Interior; reconstruir el este y la confianza lleva mucho más tiempo.De regering en de gewapende groepen uit het binnenland tekenen vrede. De Binnenlandse Oorlog is voorbij; het herstel van het oosten en van het vertrouwen duurt veel langer.
1992
Reconstruir la repúblicaDe republiek herbouwt
1992-2019
La democracia vuelve y resiste, entre hiperinflación, veredictos y el fin de la bauxita.De democratie keert terug en houdt stand, door hyperinflatie, vonnissen en het einde van de bauxiet.
Años 90
Años duros, hombros fuertesZware jaren, sterke schouders
El ajuste estructural y la hiperinflación, con precios que llegan a subir varios cientos por ciento al año, vacían los salarios. Las familias se apoyan unas en otras y en los parientes en el extranjero; el florín nunca se recupera.Structurele aanpassing en hyperinflatie, met prijzen die op een gegeven moment honderden procenten per jaar stijgen, hollen de lonen uit. Families leunen op elkaar en op familie in het buitenland; de gulden herstelt nooit meer.
2000
La joya verde de la coronaHet groene kroonjuweel
La Reserva Natural de Surinam Central, 1,6 millones de hectáreas de selva virgen en torno a Raleighvallen, Tafelberg y los montes Wilhelmina, se inscribe como Patrimonio de la Humanidad de la UNESCO.Het Centraal Suriname Natuurreservaat, 1,6 miljoen hectare ongerept regenwoud rond Raleighvallen, Tafelberg en het Wilhelminagebergte, wordt UNESCO-werelderfgoed.
2002
Paramaribo en la lista mundialParamaribo op de wereldlijst
El centro histórico de madera de Paramaribo, donde catedral, sinagoga y mezquita comparten las calles, se convierte en Patrimonio de la Humanidad de la UNESCO.De houten binnenstad van Paramaribo, waar kathedraal, synagoge en moskee de straten delen, wordt UNESCO-werelderfgoed.
2004 · 1 de enero
Nace el SRDDe SRD wordt geboren
El dólar surinamés sustituye al maltrecho florín a razón de 1 por 1.000. Un nuevo comienzo para el bolsillo.De Surinaamse dollar vervangt de gehavende gulden, 1 op 1.000. Een frisse start voor de portemonnee.
2007
Empieza el juicio de diciembreHet Decemberproces begint
Veinticinco años después de los asesinatos de diciembre, un consejo de guerra abre por fin la causa contra 25 acusados, con Dési Bouterse a la cabeza. Durará doce años.Vijfentwintig jaar na de Decembermoorden opent de krijgsraad eindelijk de zaak tegen 25 verdachten, met Dési Bouterse voorop. Het proces zal twaalf jaar duren.
2010
Bouterse vuelve, por las urnasBouterse terug, via de stembus
El Parlamento elige presidente al exgolpista Dési Bouterse. Vuelve a ganar en 2015; una ley de amnistía de 2012 intenta frenar su juicio, pero los tribunales siguen adelante.Het parlement kiest oud-coupleider Dési Bouterse tot president. In 2015 wint hij opnieuw; een amnestiewet uit 2012 probeert zijn proces te stoppen, maar de rechters zetten door.
2015-2017
Termina el siglo de la bauxitaDe bauxieteeuw eindigt
Suralco detiene y luego cierra la refinería; Alcoa se va tras cien años. Moengo y Paranam deben reinventarse, y la economía entra en crisis.Suralco legt de raffinaderij stil en sluit definitief; Alcoa vertrekt na honderd jaar. Moengo en Paranam moeten zichzelf opnieuw uitvinden, en de economie duikt een crisis in.
2019 · 29 de noviembre
El veredictoHet vonnis
El consejo de guerra condena al presidente en ejercicio Bouterse a veinte años por los asesinatos de diciembre. El tribunal de apelación confirma la sentencia en diciembre de 2023; él pasa a la clandestinidad en vez de entrar en prisión.De krijgsraad veroordeelt zittend president Bouterse tot twintig jaar cel voor de Decembermoorden. Het Hof bevestigt het vonnis in december 2023; hij duikt onder in plaats van zich te melden.
2020
El nuevo amanecerDe nieuwe dageraad
2020-hoy
Petróleo bajo el océano, una mujer en el palacio, cincuenta años de Srefidensi. La historia se acelera.Olie onder de oceaan, een vrouw in het paleis, vijftig jaar Srefidensi. Het verhaal versnelt.
2020 · enero
Petróleo bajo las olasOlie onder de golven
El pozo Maka Central-1 encuentra mucho petróleo costa afuera en el Bloque 58, el primero de una serie de descubrimientos. Tras el auge de la vecina Guyana, el turno de Surinam asoma en el horizonte.De Maka Central-1-put boort grote olievondsten aan in Blok 58 voor de kust, de eerste van een reeks. Na de boom bij buurland Guyana verschijnt nu de Surinaamse beurt aan de horizon.
2020
Cambio de rumboKoerswijziging
Chan Santokhi llega a la presidencia en plena crisis aguda de deuda y COVID. Siguen reformas dolorosas: el SRD flota, se recortan subsidios y un programa del FMI ordena las cuentas a costa de la calle.Chan Santokhi wordt president te midden van een acute schulden- en covidcrisis. Pijnlijke hervormingen volgen: de SRD wordt losgelaten, subsidies verdwijnen, een IMF-programma brengt de boeken op orde, met de rekening op straat.
2023 · 17 de febrero
Estalla la iraDe woede kookt over
Las protestas contra el coste de la vida terminan con manifestantes asaltando el Parlamento. El mensaje llega incluso donde se condenan los métodos: la recuperación tiene que alcanzar a los hogares comunes.Protest tegen de dure tijd eindigt met demonstranten die het parlement bestormen. De boodschap komt aan, ook waar de methode wordt veroordeeld: het herstel moet de gewone huishoudens bereiken.
2024 · 1 de octubre
GranMorgu: luz verdeGranMorgu: groen licht
TotalEnergies y APA toman la decisión de inversión de 10.500 millones de dólares para el campo GranMorgu: un buque de producción de 220.000 barriles diarios, con primer petróleo previsto en 2028. El nombre significa 'nuevo amanecer' en sranan.TotalEnergies en APA nemen het investeringsbesluit van 10,5 miljard dollar voor het GranMorgu-veld: een productieschip van 220.000 vaten per dag, eerste olie verwacht in 2028. De naam is Sranan voor 'nieuwe dageraad'.
2024 · 24 de diciembre
Bouterse muere en la clandestinidadBouterse sterft ondergedoken
Dési Bouterse muere a los 79 años, todavía prófugo de su condena. Admirado por unos y condenado por otros, deja el legado más divisivo de la historia surinamesa.Dési Bouterse overlijdt op 79-jarige leeftijd, nog altijd voortvluchtig. Door sommigen bewonderd, door anderen veroordeeld, laat hij de meest verdeelde erfenis uit de Surinaamse geschiedenis na.
2025 · 16 de julio
Señora presidentaMevrouw de president
Tras las elecciones de mayo, el Parlamento elige a Jennifer Geerlings-Simons como la primera presidenta de Surinam, que jura el cargo el 16 de julio, en vísperas de la era del petróleo y cincuenta años después de la independencia.Na de meiverkiezingen kiest het parlement Jennifer Geerlings-Simons tot eerste vrouwelijke president van Suriname, beëdigd op 16 juli, aan de vooravond van het olietijdperk, vijftig jaar na de onafhankelijkheid.
2028
Primer petróleo, nuevo capítuloEerste olie, volgend hoofdstuk
Si se cumple el calendario, el buque de producción GranMorgu extraerá en 2028 el primer petróleo costa afuera de Surinam. Lo que haga el país con ese nuevo amanecer será la próxima entrada de esta cronología.Als de planning standhoudt, pompt het GranMorgu-productieschip in 2028 de eerste Surinaamse olie voor de kust op. Wat het land met die nieuwe dageraad doet, is de volgende regel op deze tijdlijn.
Compilado a partir de fuentes históricas públicas y contrastado con fechas primarias. ¿Has visto un error? Avísanos y lo corregiremos.Samengesteld uit openbare historische bronnen en gecontroleerd op data. Fout gezien?
Laat het weten, dan passen we het aan.
